تبليغاتX
مدیریت مهندسی و مهندسی مدیریت
پایگاهی برای مدیریت(کارآفرینی)، مهندسی و تلفیق این دو
BRT چيست و چه تفاوتي با سيستم‌هاي موجود اتوبوس‌راني دارد؟ 

BRT چيست و چه تفاوتي با سيستم‌هاي موجود اتوبوس‌راني دارد؟  آيا واقعا قرار است در اين سيستم خدمات بهتري به مسافران ارايه شود؟

BRT مخفف Bus Rapid System است، يعني سيستم اتوبوس‌‌هاي پرسرعت. سال‌هاي زيادي است كه در كشورهاي مختلف از روش‌هاي متفاوتي براي افزايش كيفيت و سرعت خدمات اتوبوس‌ها استفاده مي‌شود. روش‌هايي چون اختصاص خطوط ويژه به اتوبوس‌ها و دادن اولويت به اتوبوس. BRT تلفيقي از همه روش‌هايي است كه تاكنون براي افزايش سرعت اتوبوس‌ها استفاده مي‌شد. شايد به همين دليل است كه اغلب مردم دنيا ترجيح مي‌دهند از همان واژه اتوبوس براي اشاره به اتوبوس‌هاي سيستم BRT استفاده كنند و تنها اين آمريكاي شمالي‌ها هستند كه از واژه BRT استفاده مي‌كنند.

سيستم اتوبوس‌‌هاي پرسرعت نامش را از سيستم "حمل و نقل پرسرعت" وام گرفته است كه در آن براي وسايل نقليه عمومي از خطوط ويژه استفاده مي‌شود و گاهي حتي تونل‌هاي ويژه براي حمل و نقل احداث مي‌كنند.

هرچند BRT در نام خود اتوبوس‌هايش را پرسرعت مي‌نامد اما سايت اينترنتي "ويكي پديا" در مقاله خود مي‌گويد: «اين اتوبوس‌ها چندان هم پرسرعت نيستند و ميانگين سرعت آنها در كشورهاي مختلف بين 19 تا 49 كيلومتر در ساعت است.»با اين حال حسن‌هاي فراوان "سيستم اتوبوس‌‌هاي پرسرعت" سبب شده استفاده از اين سيستم روز به روز در دنيا گسترده‌تر شود.

در اغلب كشورهاي جهان استفاده‌كنندگان از اتوبوس كساني هستند كه از دريافت خدماتي با كيفيت پايين چندان آزرده نمي‌شوند به همين دليل مي‌توانند ايستگاه‌هاي سرباز اتوبوس را تحمل كنند، اما در سيستم BRT اين رويكرد تغيير مي‌كند. هم‌اكنون در جهان تعداد زيادي ايستگاه مدرن براي اتوبوس‌هاي سيستم BRT طراحي شده كه با درهاي ويژه به اتوبوس متصل مي‌شوند. همچنين مسافران مي‌توانند از كارت‌هاي اعتباري به جاي بليت، براي پرداخت هزينه اتوبوس استفاده كنند. در يكي از ايستگاه‌هاي اتوبوس‌هاي پرسرعت در برزيل حتي اتوبوس‌هاي مدرن هم به پيشواز مسافران مي‌آيند تا خدمات بهتري به آنها ارائه دهند.

دو نوع وسيله نقليه در سيستم BRT كاربرد دارد. يكي اتوبوس‌هاي Articulated يا اتوبوس‌هاي فانوسي و ديگري اتوبوس‌هاي Guided كه چرخ آنها روي مسير ويژه حركت مي‌كند. هم اكنون تنها تعداد اندكي از اين نوع اتوبوس‌ها در جهان موجود است، اما كارشناسان اميدوارند در آينده‌اي نزديك اين اتوبوس‌ها به ترامواهايي با چرخ تبديل شوند. در حال حاضر كشور انگلستان بيشترين تعداد اتوبوس‌هاي Guided را در دنيا دارد. كشورهاي آلمان و ژاپن هم تجربه استفاده از اين اتوبوس‌ها را دارند.

حسن‌هاي BRT :

 طرفداران BRT دلايل زيادي را براي استفاده از اين سيستم مطرح مي‌كنند. آنهامعتقدند استفاده از خط ويژه اتوبوس كه در سيستم BRT متداول است، يكي از بزرگترين حسن‌هاي اين سيستم است. آنها مي‌گويندكه استفاده از خطوط ويژه به اتوبوس‌ها اجازه مي‌دهد كه در فضايي ايمن رفت و آمد كنند و نگران تصادف نباشند زيرا رانندگان اتوبوس‌ها در اغلب كشورهاي دنيا جز زبده‌ترين رانندگان هستند.

 يكي ديگر از دلايل آنها قابليت BRT براي استفاده از راه‌هاي عادي و موجود است. البته مخالفان BRT هم به اين نكته اشاره مي‌كنند اما به عنوان نقطه ضعف. آنها معتقدند اتوبوس‌هاي سيستم BRT تنها زماني بهترين بازدهي را دارند كه در خطوط ويژه از آنها استفاده شود و زماني كه در راه‌هاي عادي به كار گرفته مي‌شوند، همان اتلاف وقت اتوبوس‌هاي عادي را دارند.

يكي ديگر از نكاتي كه طرفداران BRT به آن اشاره مي‌كنند، توانايي تنظيم چراغ‌هاي راهنمايي با زمان حركت اتوبوس‌هاي BRT است. به اين ترتيب مي‌توان به‌گونه‌اي عمل كرد كه هر زمان اتوبوس اين سيستم به چهارراه و چراغ راهنمايي رسيد، چراغ سبز شود تا اتوبوس با كمترين زمان تلف‌شده مواجه شود.

تدابیر تسریع حرکت ناوگان اتوبوس ها در نخستین خط BRT

دو عامل موثر در کاهش زمان سفر و افزایش متوسط سرعت ناوگان حمل و نقل عمومی در خطوط BRT ،

 اتخاذ تدابیر لازم برای حرکت سریع در طول لینک های مابین تقاطع ها

سیستم تخصیص اولویت حرکت به ناوگان حمل و نقل عمومی (Late start )

به طور مثال در فاز موافق حرکت اتوبوس ها، اگر حرکتی برای وسایل نقلیه وجود داشته باشد که قرار باشد مسیر حرکت اتوبوس ها را در آن فاز قطع کند (مانند حرکات چپگرد وسایل نقلیه، غرب به شمال و شرق به جنوب)، حرکت وسایل نقلیه نسبت به حرکت اتوبوس ها با تاخیر صورت خواهد پذیرفت تا اتوبوس بدون تداخل با وسایل نقلیه که خواهان گردش به سمت شمال و جنوب هستند به حرکت خود ادامه داده و کمترین تاخیر به اتوبوس اعمال شود .

بدیهی است در صورتی که اتوبوسی در مسیر ویژه از طریق دتکتورها حس نگردد این وضعیت اجرا نخواهد شد تا تاخیر بی موردی به وسایل نقلیه اعمال نشود .

این طراحی برای تمامی تقاطع های مسیرBRT  انجام شده است که میزان زمان آن برای هر تقاطع با توجه به نظر کارشناسان امر مقادیر متفاوتی ( 10 الی 15 ثانیه) را دارد.

همچنین به منظور ساماندهی عبور و مرور عابران پیاده از عرض مسیر خط ویژه BRT و ارتقاء ایمنی آمد و شد چراغ های راهنمای سولار در نزدیکی محل ایستگاه ها و معبرهای در نظر گرفته شده برای عبور عرضی عابران پیاده نصب و راه اندازی شده اند .

در ضمن به منظور روان تر ساختن عبور و مرور ناوگان حمل و نقل عمومی و جلوگیری از تاخیر حرکتی در تقاطعات ، عملیات اصلاح هندسی و حذف برخی از تقاطعات غیر ضروری و نیز عملیات تعریض مسیر در نقاطی که برای نصب و استقرار ایستگاه های خط BRT در نظر گرفته شده اند در دستور کار و اجرا قرار گرفته است.

برنامه های آموزشی برای نحوه صحیح استفاده از ایستگاه ها و اتوبوس های BRT  به زودی از رسانه ملی و رسانه های مکتوب ارایه خواهد شد تا شهروندان هرچه سریعتر خود را با وضعیت موجود تطبیق دهند

ایستگاه های مدرن نخستین خط BRT تهران

یکی از ویژگی های خاص خطوط اتوبوسرانی سریع ساختار ایستگاه ها و محل استقرار آن ها در وسط مسیر است که این ایستگاه ها برای استقرار ایمن مسافران، عبور و مرور راحت افرادی که ناتوانی های جسمی و حرکتی دارند ، مناسب سازی شده است.

تجهیزات و سیستم های مختلف نظارتی و سیستم بلیط الکترونیک در داخل فضای ایستگاه ها از جمله ویژگی های دیگر این ایستگاه ها محسوب می شود. ایستگاه های مسیر BRT به منظور تشخیص ازدحام مسافران در ایستگاه و نیز حراست از امنیت آن ها و نیز نظارت بر صحت و سلامت تجهیزات داخل ایستگاه به دوربین نظارت تصویری مجهز شده اند که تصاویر برداشت شده هم بر روی نمایشگر داخل ایستگاه نشان داده می شود و هم از طریق فیبر نوری برای مرکز کنترل خط ارسال می گردد. تصاویر برای استفاده های بعدی به صورت هفتگی ضبط می شوند و در صورت وقوع هر مشکل و یا مفقود شدن تجهیزات در داخل ایستگاه می توان از تصاویر ضبط شده برای پی گیری مسئله بهره جست.

فرهنگ سازی تشویق و سوق دادن شهروندان به استفاده از شبکه حمل و نقل عمومی به صورت مدرن ، کاهش هزینه های سنگین پرداخت های غیر الکترونیک، ایجاد قابلیت و برنامه ریزی خدمت رسانی به شهروندان، ایجاد امکان برنامه ریزی و پیش بینی نیازهای زیر ساختی آینده از جمله اهداف اجرای طرح سیستم پرداخت هماهنگ بوده است.

-          هریک از ایستگاه های خط BRT  دارای مسئول فنی، مسئول ایمن سازی و هماهنگی های ترافیکی و مسئول هماهنگی های ستادی میباشد .

-          مسافران باید بلیت را در داخل ایستگاه ها به درون جعبه های در نظر گرفته شده بیاندازند و یا از بلیت های الکترونیک که برای استفاده مشترک مسافران مترو و اتوبوس در نظر گرفته شده است استفاده کنند.

-          کلیه ایستگاه های مسیرBRT  به بلند گوهایی مجهز شده اند که از طریق آن لحظاتی پیش از بسته شدن درب های اتوبوس و حرکت آن به مسافران هشدار داده می شود تا از آن فاصله بگیرند.

-          به منظور برخورداری از امکانات نظارت کامل و لحظه ای بر کل مسیر و ایستگاه های واقع در طول خط و اعمال مدیریت بر ناوگان و تشخیص سوانح به صورت بصری، تعداد 21 دوربین نظارت تصویری در طول این خط و پایانه های واقع در آن نصب و راه اندازی شده است و با استفاده از شبکه فیبر نوری طرح ریزی و پیاده سازی شده در این مسیر، تصاویر به صورت بلادرنگ به مرکز کنترل محلی خط BRT و نیز مرکز نظارت و کنترل ترافیک تهران ارسال می شود.

مجهز ترین سامانه اطلاع رسانی مسافران در داخل اتوبوس های جدید

به منظور اطلاع رسانی صحیح و کمک به مسافران در تصمیم گیری مناسب و نیز کاهش زمان تلف شده در هنگام سوار و پیاده شدن مسافران در ایستگاه ها، نقشه راهنمای مسیر در داخل اتوبوس های BRT در نظر گرفته شده است که در آن توالی ایستگاه های اتوبوس موجود ، حد فاصل چهارراه تهرانپارس تا میدان آزادی ، خیابان های اصلی موجود حد فاصل مسیر، و مسیرهای ویژه اتوبوس مجاور با مقیاس صحیح نمایش داده شده اند ، به طوری که مسافران با نگاه کردن به آن به راحتی می توانند تشخیص دهند که تا مقصد مورد نظر چند ایستگاه باقی مانده و با توجه به رعایت صحیح مقیاس می توانند تصمیم بگیرند که کدام ایستگاه به مقصد مورد نظرشان نزدیک تر است.

 اجرای سیستم مدیریت و ردیابی ناوگان در نخستین خط BRT

شناسایی، رد گیری سریع و ثبت وقایع مهم واثر گذار ترافیکی، کنترل و مدیریت خط و ناوگان متحرک توسط دوربین و بی سیم، اعلام خرابی های تجهیزات ترافیکی مسیر برای رسیدگی و تعمیر سریع و هماهنگ ساختن اتوبوسرانی با مرکز بی سیم مرکز نظارت و کنترل ترافیک تهران جهت واکنش سریع و ایجاد هماهنگی های لازم میان سازمان ها و ارگان های مرتبط مانند اورژانس، آتش نشانی و غیره از جمله کارکردهای سامانه ثبت وقایع ترافیکی است.

همچنین در راستای مکانیزه نمودن مدیریت و کنترل ناوگان حمل و نقل عمومی، معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران با همکاری شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه اقدام به نصب سامانه موقعیت یاب جهانی  (GPS ) بر روی اتوبوس های خط سریع چهار راه تهرانپارس – پایانه آزادی کرده است.

این سیستم موقعیت زمانی و مکانی و سرعت اتوبوس را در خود ذخیره می نماید و در پایان روز به صورت off-line  اطلاعات آن تخلیه می شود.  در فاز بعدی کنترل لحظه ای (On-line ) ناوگان مد نظر است به طوری که مدیر خط هر لحظه موقعیت مکانی اتوبوس را بر روی نقشه مشاهده می نماید و بر اساس تراکم یا پراکندگی اتوبوس ها و همچنین با استفاده از تصاویر دوربین های نظارت تصویری مرکز نظارت و کنترل ترافیک که در مانیتور مدیر مرکز کنترل BRT قابل مشاهده است، از وضعیت ترافیکی مسیر و رخدادهای ترافیکی اطلاع می یابند و بر اساس آن تصمیم خواهد گرفت که اتوبوس ها را چه وقت و چگونه به خط اعزام نماید تا تعداد بیش از حد یا کمتر از حد نیاز روانه مسیر نگردند.

این سیستم امکان مدیریت جریان روان و یکنواخت سیستم حتی در زمان بروز حوادث و سوانح پیش بینی نشده را فراهم می آورد.

اسامی و محل نصب ایستگاه های BRT :

نام و محل ایستگاه های مسیر نخستین خط BRT به شرح ذیل است:

1. ایستگاه خیابان داریوش- خیابان دماوند به طول 36 متر

2. ایستگاه خاقانی- خیابان دماوند به طول 36 متر

3. ایستگاه ابوریحان- خیابان دماوند به طول 36 متر

4. ایستگاه آیت- خیابان دماوند به طول 36 متر

5. ایستگاه نیروی هوایی- خیابان دماوند به طول 36 متر

6. ایستگاه وحیدیه- خیابان دماوند به طول 36 متر

7. ایستگاه سبلان- خیابان دماوند به طول 36 متر

8. ایستگاه انیس(الخادی) خیابان دماوند به طول 36 متر

9. ایستگاه بوعلی- خیابان دماوند به طول 36 متر

10. ایستگاه منتظری- خیابان دماوند به طول 36 متر

11.ایستگاه مدنی_ خیابان انقلاب به طول 40 متر 

12. ایستگاه پل چوبی- خیابان انقلاب به طول 36 متر

13. ایستگاه شریعتی- خیابان انقلاب به طول 36 متر

14. ایستگاه لاله زار- خیابان انقلاب به طول 40 متر

15.ایستگاه فردوسی- خیابان انقلاب به طول 40 متر

16. ایستگاه ولی عصر خیابان انقلاب به طول 40 متر

17. ایستگاه وصال- خیابان انقلاب به طول 36 متر

18.ایستگاه انقلاب- خیابان انقلاب به طول 40 متر

19. ایستگاه دامپزشکی خیابان آزادی به طول 36 متر

20. ایستگاه رودکی- خیابان آزادی به طول 36 متر

21. ایستگاه بهبودی- خیابان آزادی به طول 36 متر

22.ایستگاه شریف خیابان آزادی به طول 36 متر

23. ایستگاه استادمعین- خیابان آزادی به طول 36 متر

24.ایستگاه پایانه آزادی- خیابان آزادی به طول 44 متر

25. ایستگاه کنار گذر میدان آزادی به طول 44 متر

|+| نوشته شده توسط حسام عالمیان در شنبه بیست و دوم دی 1386 | موضوع: مدیریت مهندسی
بالا